U bent hier

Home » Dagklapper

Februari

 

Vrouw, ’t is Vastenavond,
ik kom niet thuis voor ’t avond,
ik kom niet thuis voor morgenvroeg,
dan is het nog wel tijd genoeg!

Regen in kortemaand,
Vries in maartemaand (Frans-Vlaanderen)

 

1 februari 1838

Geboorte in Antwerpen van Edward Coremans, de “vader van de taalwetgeving”. Coremans studeerde klassieke filologie in Luik en rechten aan de Université libre de Bruxelles. Hij was voorzitter van de invloedrijke Nederduitsche Bond. Als volksvertegenwoordiger van de Meetingpartij was Coremans de eerste die in het Belgische parlement een rede in het Nederlands uitsprak. Dat was in 1868, 38 jaar na de oprichting van België…

1 februari 1953

De allesverwoestende overstromingsramp  vindt in Nederland plaats. Vooral Zeeland zwaar werd getroffen. Meer dan 2000 ha en 133 dorpen worden overstroomd. Men telt 1835 doden en meer dan 100.000 mensen moesten vluchten voor het onheil. De solidariteit is groot en ook Franse soldaten worden uitgestuurd om hulp te bieden. Tussen hen ook enkele Frans-Vlamingen. Jacques Boddaert uit Kaaster is er een van. De omvang van de ramp heeft op de zeer jonge soldaat die hij toen was diepe indruk gemaakt. Hij is terecht heel fier op de oorkonde die hij van de Nederlandse regering ontving en goed heeft bewaard. De Nederlandse tekst luidt:

Als uiting van onze bijzondere
dank en waardering voor de
krachtige medewerking en onver-
droten ijver, betoond bij de
hulpverlening, tijdens de
watersnood van  februari 1953

2 februari

Lichtmis. Deze dag was vroeger een dag van gastvrijheid. In het zuiden van Vlaanderen was het de traditie, bij het licht van de grote lichtmiskaars, om pannenkoeken, wafels en vlaaien te eten.

2 februari 1649

"Soo veel daeghen als den leeuwerick voor Vrouwe Lichtmis singht, swijght hij daer nae".

2 februari 1814

De Franse troepen ontruimen Brussel, waarmee een einde komt aan twintig jaar bezetting. Hiermee wordt een aanloop genomen naar de hereniging van de Nederlanden, die een jaar later zal worden gerealiseerd onder koning Willem I.

2 februari 1973

Overlijden in Ukkel van Hendrik Elias, historicus en politicus. Vlaams-nationaal volksvertegenwoordiger voor Gent-Eekloo vanaf 1932. Leider van het Vlaams-Nationaal Verbond (VNV) na de dood van Staf De Clercq in 1942. Als historicus auteur van o.m. Geschiedenis van de Vlaamse gedachte in vier delen, die het tijdperk 1780-1914 bestrijkt, en van 25 jaar Vlaamse Beweging 1914/1939, eveneens in vier delen, voor de daaropvolgende periode.

3 februari 1325

Bij een gevecht tussen ridders en Vlaamse milities onder leiding van Seger Janssone worden nabij Gistel de ridders verslagen.

3 februari 1909

Geboorte in Parijs van Simone Weil, arbeidster, anarchiste, vrijwilligster tijdens de Spaanse Burgeroorlog, maar ook mystica en filosofe, auteur van o.m. het boek "L’Enracinement".

3 februari 1922

Overlijden in Dewetsdorp nabij Klipfontein van Christiaan de Wet, Zuid-Afrikaans vrijheidsstrijder tegen de Engelsen, Boerengeneraal tijdens de Tweede Vrijheidsoorlog (1899-1902) en politicus. De Wet dankt zijn grote populariteit aan zijn onverzettelijkheid, zijn enorme inzet en aan de guerillataktiek die hij introduceerde tegenover de Britse overmacht.

Zijn begrafenis, aan de voet van het Vrouwenmonument trekt 40.000 aanwezigen. De familie Kröller-Müller laat in Nederland ter nagedachtenis een groot standbeeld oprichten, in wat nu het nationale park De Hoge Veluwe heet. Talrijke straten worden naar hem genoemd, waaronder niet minder dan 35 in Nederland en één in Vlaanderen, de Generaal de Wetstraat in Borgerhout (Antwerpen).

In de literatuur inspireert hij o.m. Cyriel Verschaeve tot een machtig gedicht. Het meest bekende is echter dat van Jan F.E. Celliers:
 

Generaal De Wet
Stil, broers,
daar gaan ’n man verby,
hy groet,
en dis verlaas.
Daar’s nog maar één soos hy;
bekyk hom goed.
 

Die oog,
nou dof en weggesink,
soos vuurvonk kon hy blink -
die arendsblik,
die kakie- en renegateskrik.
Die stap en kraggebaar
is nou bedaar.
Is dit jul leier nog, per’ ruiterskaar?
 

Gewis!
en soos hy ons s’n was
en is.
 

Al is die oog verswak,
hy kyk nog fier omhoog
in jou
soos in sy God se oog.
Al stap hy kromgeknak
en afdraans af,
al klop die hart al flou:
soos altyd is nog nou
elk stap en hartslag trou
tot in sy graf.
 

En hierdie pure man
jou kind, Suid-Afrika!
Wat vrees ons dan?
Geseën sal wees
die grond, die bloed, die vlees
wat sulke vrugte dra.
In ons De Wet se gees
voortwaarts,
Suid-Afrika!
 

Dit gedicht is in Zuid-Afrika enorm populair gebleven en vertaald in vele talen. In de Xhosa-versie werd het voorgedragen bij de officiële herdenkingsplechtigheid voor Walter Sisulu (1912-2003), een Zuid-Afrikaans anti-apartheidsactivist en leider van het ANC.

3 februari 1935

Overlijden in Montpellier van de grote plantkundige Charles Flahault. Hij werd geboren in Belle (Frans-Vlaanderen) op 3 oktober 1852. Flahault onderneemt talrijke wetenschappelijke reizen in Scandinavië, Duitsland, Benelux, Spanje, Corsica, Tunesië enz. Hij wordt professor botanica aan de universiteit van Montpellier en is een voorloper van de ecologie: al op het einde van de 19de eeuw voorziet hij de dreigende ontbossing en brengt de eerste maatregelen op gang om die tegen te gaan.

3 februari 1958

Ondertekening van het verdrag voor de oprichting van een economische unie tussen de landen van Benelux, als uitbreiding van het bestaande Benelux-verdrag uit 1944.

4 februari

Op Sint-Veroontje
Verplant uw boomtje .

4 februari 1468

Hertog Karel de Stoute gaat een militair bondgenootschap aan met de Engelse koning Edward IV tegen de Franse koning, wiens macht hij wil breken. Een half jaar later trouwt Karel in Damme met Margaretha van York, de zus van Edward IV.

4 februari 1617

In Leiden begrafenis van Lodewijk Elsevier, geboren in Leuven in 1540, en hoofd van een beroemde familie van boekdrukkers en boekhandelaars.

4 februari 1896

Overlijden in Parijs van Lodewijk de Baecker, auteur van verschillende boeken over de oude Dietse letterkunde : Les Flamands de France en La langue des Flamands de France. Hij schreef ook het merkwaardige werk De la religion dans le Nord de la France avant le christianisme De digitale versie hiervan is vrij toegankelijk op Google Books. De Baecker, geboren in Sint-Omaars (Frans-Vlaanderen) als zoon van een drukker uit Hazebroek, was rechter in Sint-Winoksbergen. Hij werd een van de meest strijdvaardige, Nederlandsgezinde oprichters van het Comité flamand de France (1853), waarvan hij de eerste ondervoorzitter was.

4 februari 1945

Commandant Edmond Marin la Meslée, bijgenaamd "le Guynemer de la Seconde Guerre Mondiale" wordt in de Elzas neergeschoten tijdens een luchtgevecht. Hij telde twintig erkende overwinningen. Hij werd geboren op 5 februari 1912 in Valencijn (Frans-Vlaanderen) en overleed dus op de vooravond van zijn drieëndertigste verjaardag. De luchtmachtbasis nr. 112 van Reims-Champagne draagt zijn naam.

5 februari 1519

Geboorte in Breda van René van Chalon, de eerste Nassau die zich Prins van Oranje mocht noemen. Van zijn oom Filibert erfde René in 1538 het onafhankelijke vorstendom Orange, een stadje in de Zuid-Franse Vaucluse, ten noorden van Avignon. Ook het devies van René, Je maintiendrai Chalon, nam Willem de Zwijger over. Het werd Je maintiendrai Nassau. Hiervan is de Nederlandse wapenspreuk afkomstig.

5 februari 1552

Overlijden in Brugge van Jacob de Meyere, door de secretaris van Keizer Karel V ooit omschreven als de "vader van de Vlaamse geschiedschijving". De schrijver van Flandricarum Rerum tomi decem, een befaamde, tiendelige geschiedenis van Vlaanderen, was in het Frans-Vlaamse Vleteren geboren. Een gedenkplaat in de kerk van Vleteren herinnerde er nog aan.

5 februari 1591

In Antwerpen overlijden van de cartograaf Gerard de Jode. Hij was uit Nijmegen afkomstig en maakte verschillende kaarten van de XVII Provinciën.

5 februari 1600

In Rijsel, Blijde Intrede van de aartshertogen Albrecht en Isabella, zogenaamd "soevereinen" van de Zuidelijke Nederlanden, maar eigenlijk vertegenwoordigers van de Spaanse bezetter.

5 februari 1679

Overlijden te Amsterdam van Joost van den Vondel, sinds eeuwen geëerd als de grootste Nederlandstalige auteur. Hij wordt te Keulen geboren (1587) uit Antwerpse ouders die twee jaar voordien de Scheldestad waren ontvlucht voor de Spaanse bezetter en de inquisitie. In Amsterdam wordt Vondel lid van de Brabantse rederijkerskamer Het Wit Lavendel. Hij schrijft 26 toneelstukken, honderden gedichten en een merkwaardig literaire verhandeling Aenleidinge ter Nederduitsche dichtkunste (1650).

In 1620 wint Vondel een dichtwedstrijd met het kortste Nederlandstalig gedicht ooit, en wellicht het kortste gedicht ter wereld:

U
Nu!

Hij overleed op 91-jarige leeftijd. Als zijn laatste werk dichtte hij spottend zijn grafschrift:

Hier leit Vondel zonder rouw,
Hy is gestorven van de kou.

Straten en pleinen werden naar hem genoemd, het Vondelpark in Amsterdam, de Joost van den Vondelprijs van de Universiteit van Münster, en we vinden zijn portret terug op Nederlandse postzegels en bankbiljetten.

5 februari 1967

Overlijden in Beersel van Herman Teirlinck, schrijver van bekende romans zoals Het gevecht met de engel. Hij speelde ook een belangrijke rol in de toneelvernieuwing in Vlaanderen, o.m. met de naar hem genoemde Studio Herman Teirlinck (1946), een opleidingsinstituut voor toneelspelers en kleinkunst.

6 februari 1737

Willem de Brouwer,  uit Oostende afkomstig, verlaat de haven van de Deense hoofdstad Kopenhagen aan boord van de “Schleswig”, een schip van de Koninklijke Deense Aziatische Compagnie, en zet koers naar China. De KDAC zal van 1743 tot 1773 onafgebroken onder Nederlandse leiding staan: eerst Joost van Hemert, dan Peter van Hurk en tenslotte Gysbert Behagen.

6 februari 1838

Moord op de Zuid-Afrikaanse voorman Piet Retief, leider van de Grote Trek. Onder zijn leiding onttrekken de Nederlandstalige boeren van Zuid-Afrika zich aan het Britse koloniale bewind en verhuizen met hun ossenwagens moeizaam naar het oosten en noorden waar ze boerenrepublieken Transvaal en Oranje-Vrijstaat stichten. Na de ondertekening van een verdrag met Retief biedt de Zoeloekoning Dingaan hem en zijn groep voortrekkers een groot feest aan- waarna hij Piet Retief samen met zeventig van zijn Boeren en meer dan dertig negerbedienden laat afslachten op de heuvel Kwa Matiwane.

Later neemt een leger van Boeren wraak in de Slag bij Bloedrivier (16 december 1838). Ze vinden de stoffelijke resten van Retief en zijn groep terug en begraven ze. Het door Dingaan getekende verdrag zat nog in Retiefs portefeuille.

6 februari 1896

Het snoeien doet bloeien (Guido Gezelle).

7 februari 1831

Het Nationaal Congres kondigt de Belgische grondwet af. Deze stoelt op de principes van de Franse Revolutie en is ook duidelijk niet voor de Vlamingen bedoeld: het zal tot 1967 duren voor er een rechtsgeldige Nederlandstalige versie van komt ...

7 februari 1992

Ondertekening van het verdrag van Maastricht. De EEG wordt Europese Unie.

8 februari 1635

De Verenigde Provinciën sluiten met Richelieu een schandelijk verdrag waardoor aan Frankrijk hulp wordt toegezegd bij het inlijven van Artesië, Vlaanderen, het Kamerijkse en Henegouwen. Bij deze gelegenheid reiken  Frans imperialisme en “Hollandse” zelfgenoegzaamheid elkaar de hand.

8 februari 1741

Geboorte in Luik van de beroemde componist André Grétry. Hij schreef 66 opera’s. Na zijn begrafenis op het Parijse kerkhof Père-Lachaise, wordt zijn hart, in uitvoering van zijn laatste wilsbeschikking, overgebracht naar zijn geboortestad Luik waar het thans rust onder het Grétrystandbeeld voor de Luikse opera.

8 februari 1922

In Frans-Vlaanderen oprichting van de Jeunesses Régionalistes du Nord de la France o.l.v. Achille Glorieux en Henry-Louis Dubly.

8 februari 1942

Overlijden in Zegerskappel (Frans-Vlaanderen) van Justin Blanckaert , voorzitter van het Vlaams Verbond van Frankrijk. Op z’n graf ligt een plaat met als opschrift "Hier rust een Vlaming".

9 februari 1820

Koning Willem I laat te Seraing de eerste bij ons gebouwde stoomboot te water.

9 februari 1887

Geboorte in Hulshout van Prof. Dr.Vital Celen, germanist en professor Nederlandse letterkunde, vriend van Jean-Marie Gantois en van de dichter Emmanuel Looten, vurige verdediger van de Frans-Vlaamse zaak in Vlaanderen. Hij schreef: Frans-Vlaanderen, letterkundige betrekkingen met Vlaanderen, herleving van het nationaliteitsgevoel; Het Nederlands te Duinkerke door de eeuwen heen.

9 februari 1896

Geboorte in Antwerpen van de Vlaamse expressionistische dichter en prozaschrijver Paul van Ostaijen. In 1917 werd hij veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf wegens het uitfluiten van de franskiljonse kardinaal Mercier.

10 februari 1583

Een verordening van koning Filips II beveelt overal in de Nederlanden ineens over te gaan van 10 op 21 februari, om, in het kader van het invoeren van de Gregoriaanse kalender, het verschil tussen het zonnejaar en het kalenderjaar weg te werken.

10 februari 1679

De portretschilder André Vaillant, vijfde van de gebroeders Vaillant, een beroemde familie schilders en etsers uit Rijsel, wordt benoemd tot "burger" van de stad Amsterdam. Hij overlijdt in 1693 in Berlijn.

10 februari 1724

De Oostendse Compagnie zendt haar eerste vier schepen uit, twee naar China, een naar Bengalen en een naar Mokka. De zetel van de Compagnie wordt gevestigd in de beurs van Antwerpen, waaruit twee derden van het kapitaal afkomstig is. De veilingen van de aangevoerde goederen worden te Oostende en Brugge gehouden. Het enorme succes van de Oostendse Compagnie wekt de naijver op van de grote mogendheden die haar al in 1731 verbieden en doen ontbinden.

10 februari 1855

Geboorte in Antwerpen van Maurits Josson. Hij studeerde rechten aan de ULB en was de eerste advocaat die een Nederlandse naamplaat op zijn deur aanbracht. Zijn eerste tussenkomst in het Nederlands voor een rechtbank werd gesanctioneerd met een schorsing van twee jaar! Van 1890 tot 1901 trok Josson naar Zuid-Afrika als vrijwilliger in het Boerenleger. Terug in Vlaanderen werd hij weer advocaat in Brussel en ijverde voor een onafhankelijke Vlaamse partij. Josson werd oprichter van de Vlaamse Landsbond, lid van de Raad van Vlaanderen en hoogleraar aan de vernederlandste universiteit te Gent. Hij is de schrijver van een merkwaardig werk Frankrijk, de eeuwenoude vijand van Vlaanderen en Wallonië (1913) en van een nog steeds actuele De Belgische Omwenteling van 1830 in drie delen (1930).

11 februari 1488

De inwoners van Sint-Omaars verjagen de Fransen. Ze overmeesteren de Franse bewakers aan de poorten van de stad. De traditie wil dat de inwoners, om de Bourgondische troepen te waarschuwen die hun kamp in de buurt hadden opgeslagen, drie maal een sein gaven met het licht van een kandelaar terwijl de andere zijde antwoordde door het miauwen van een kat na te bootsen. Dit is de oorsprong van de stoet die elk jaar in februari deze overwinning herdacht door het beeld van een kat triomfantelijk door de stad te dragen. Deze stoet bleef bestaan tot 1677, het jaar van de verovering van Sint-Omaars door de Fransen.

11 februari 1794

Pierre Lejosne de l’Espierre, advocaat en lid van het Parlement de Flandre, beschuldigd van samenzwering tegen de republiek, wordt onthoofd in Rijsel. Van op het schavot riep hij "Vive le Roi". Hij was 40 jaar toen hij ter dood werd gebracht en was geboren in Dowaai op 20 april 1754.

11 februari 1890

Geboorte in Amsterdam van Jan de Vries, in Nederland dé specialist van de Germaanse oudheid en mythologie.

11 februari 1951

De "Loi Dexionne" schept de mogelijkheid tot een beperkt onderricht van de streektalen in het Franse lager onderwijs. Het Nederlands en het Duits worden "vergeten".

12 februari 1577

De landvoogd Don Juan van Oostenrijk ondertekent te Marche namens de Spaanse koning het "Eeuwig Edict" waardoor hij de Pacificatie van Gent bekrachtigt en de onafhankelijkheid van de Nederlanden erkent. Nog vóór het einde van het jaar schendt hij dit edict door de Spaanse troepen terug te halen die ons land hadden verlaten.

12 februari 1882

Geboorte in St.-Maria-Horebeke van de volksschrijver Abraham Hans, als zevende kind van protestantse ouders. Herman Teirlinck noemde hem “de vernieuwer van Conscience”. Voor verschillende van zijn boeken vindt hij inspiratie in Frans-Vlaanderen. Naast auteur was Hans ook een onvermoeibare ijveraar voor de Vlaamse bewustwording die ontelbare voordrachten gaf, tot in de kleinste dorpen van Vlaanderen.

12 februari 1903

In Luik geboorte van de romanschrijver Georges Simenon, geestelijke vader van commissaris Maigret.

12 februari 1999

Overlijden in Parijs van de Vlaamse kunstenaar Michel Seuphor, geboren in Borgerhout op 20 maart 1901 onder de naam Ferdinand Berckelaers. Seuphor heeft toonaangevende werken gepubliceerd over de geschiedenis en het wezen van de abstracte kunst. Hij was een buitengewoon erudiet man die Sanskriet kende en wereldwijd correspondeerde in het Latijn, het Grieks en het Hebreeuws – liever dan in het Engels.

13 februari 1457

Geboorte in Brussel van Maria van Bourgondië. Ze erfde van haar vader Karel de Stoute Bourgondië en, hiermee, de voogdij over de Nederlanden. Maria van Bourgondië huwde met Maximiliaan I van Oostenrijk en kon zo beletten dat Bourgondië in de handen van de Franse koning viel.

13 februari 1568

Filips Willem, oudste zoon van prins Willem van Oranje, wordt in Leuven, waar hij studeerde, op bevel van de Spaanse koning ontvoerd en naar Spanje overgebracht. Zijn ouders zien hem nooit meer terug. Pas achtentwintig jaar later, in 1596, komt hij vrij. Hij overlijdt in Brussel op 20 februari 1618.

14 februari

Dit is de dach van Sente-Valentine,
Op dien dach kiesen de voghelkine hare ghenoeten in den Woude.

14 februari 1897

Na  een mars van 50 dagen bereikt  luitenant Louis Napoleon Chaltin (1857-1933) de Nijl. Voor de stad Reddjad vernietigt hij een leger van Arabische slavenhandelaars. Door deze militaire actie kon Groot Brittannië Soedan veroveren. Chaltin was geboren in Ukkel waar hij ook stierf.

14 februari 1942

In Rotterdam wordt de Maastunnel in gebruik genomen.

15 februari 1387

Filips de Stoute, hertog van Bourgondië,  stelt de “Raad van Rijsel” samen die voor al zijn bezittingen in de Nederlanden bevoegd is.

15 februari 1815

Het Weens Congres bepaalt dat de Nederlanden, Noord en Zuid, opnieuw worden verenigd in het Koninkrijk der Nederlanden onder Willem I.

15 februari 1913

In Antwerpen geboorte van de beroemde striptekenaar Willy Vandersteen  (1913-1990), geestelijke vader van o.m. Suske en Wiske.

15 februari 1928

Overlijden op het Achterbos in Mol van Jakob Smits, Nederlands-Vlaams kunstschilder, en bezieler van de Molse school.

15 februari 1961

In Berg-Kampenhout stort een Boeing 707 van Sabena neer. Eenenzestig passagiers waaronder de Amerikaanse Olympische schaatsploeg, alsook elf bemanningsleden komen om.

16 februari 1128

In Gent gaat een volksvergadering door waarin de burgers rekenschap vragen  aan graaf Willem Clito over het  schenden door de graaf van bepaalde van hun rechten. Hierdoor wordt een van de grondslagen gelegd van de volkssoevereiniteit in West-Europa, quasi een eeuw vóór het beroemde Magna Charta in Engeland. Dit opmerkelijk discours is echt revolutionair voor die tijd. Het Plakkaat van Verlatinghe  uit 1581, waarin de trouw aan de Spaanse koning wordt opgezegd, gaat terug op dit principe: het volk heeft het recht zijn heer af te zetten als deze zich niet aan zijn verplichtingen houdt.  De gebeurtenissen te Gent geven op 22 augustus 1128 aanleiding geven tot het Privilegie van Sint-Omaars, ondertekend door negen baronnen, waarin nogmaals het recht wordt vastgelegd dat het volk recht van weerstand heeft tegen een meinedige heer. Het gezag wordt daardoor in feite overgedragen op een stedelijke gemeenschap, wat voor de verdere ontwikkeling van de steden in West-Europa van enorm belang is geweest.

16 februari 1164

De Sint-Julianavloed treft Noord-Nederland en Duitsland en maakt duizenden slachtoffers.

16 februari 1568

Overlijden in Recklinghausen (Westfalen) van Hendrik, graaf van Brederode, lid van het Eedverbond der Edelen en aanvoerder van de Geuzen.

16 februari 1922

Felix Timmermans, schrijver van o.m. Pallieter en Pieter Bruegel, wint de driejaarlijkse staatsprijs voor literatuur.

16 februari 1981

Overlijden in Kusel (Rijnland-Palts) van de Nederlandse filoloog, prehistoricus en musicoloog Herman Wirth (met zijn volledige naam: Herman Felix Wirth Roeper Bosch). De in Utrecht geboren Wirth (°1985) interesseert zich al vroeg voor de Duitse jeugdbeweging, de Wandervögel. In navolging daarvan sticht hij de Dietse Trekvogels. Hij promoveert in 1910 met een proefschrift over de ondergang van het Nederlandse volkslied en komt zo in contact met Eugeen van Oye en andere Vlaamsgezinden. Na aan de Universiteit van Bern filologie te hebben gedoceerd, vinden we hem terug in Vlaanderen, waar hij tijdens de Eerste Wereldoorlog het activisme steunt. Wirth is een typische vertegenwoordiger van de völkische strekking in de Nederlanden, nadien in Duitsland tijdens het interbellum. Zijn eigenlijk vakgebied wordt meer en meer de symbolenkunde. Hij schrijft verschillende werken over de voorgeschiedenis en de symboliek in Noordwest-Europa waarin hij het Friese volk een bijzondere plaats toekende. Gaandeweg wordt hij door de nazi’s afgewezen. In 1938 wordt hij ontslagen als hoofd van het Deutsches Ahnenerbe, een SS-onderzoeksproject dat hij in 1935 had helpen oprichten. Na de Tweede Wereldoorlog doet hij prehistorisch veldonderzoek in Zweden en publiceert onverdroten verder over symbolenkunde en oerreligie.

16 februari 1997

Overlijden in Cadzand van Lode Claes, politicus en socioloog. Hij wordt in 1968 senator voor Brussel, verlaat de Volksunie naar aanleiding van het Egmontpakt en sticht in 1977 de Vlaamse Volkspartij. Zijn visie op de Vlaamse resp. Belgische politiek vinden we o.m. in zijn boeken De afwezige meerderheid (1985) en De afwendbare nederlaag (1986). Op het einde van zijn leven ziet hij alleen nog Vlaamse zelfstandigheid als uitweg.

17 februari 1384

In Rijsel (Frans-Vlaanderen), Blijde Intrede van Filips de Stoute, graaf van Vlaanderen.

17 februari 1453

In Rijsel (Frans-Vlaanderen): "Voeu du Faisan" ofte de Fazantengelofte. Op dit beroemde feestmaal bevestigt Filips de Goede, graaf van Vlaanderen en hertog van Bourgondië zijn besluit tot deelname aan een kruisvaart.

17 februari 1612

Overlijden in Amsterdam van de cartograaf Judocus Hondius (De Hondt). Hij kreeg ook grote bekendheid als uitgever van de atlassen van Mercator. Hondius was afkomstig uit de Zuidelijke Nederlanden en geboren in Wakken op 4 oktober 1563. De schrijver André Demedts was van vaderszijde een verre nazaat van Judocus Hondius.

17 februari 1795

Antoine Lecocq uit Baulis wordt door de Fransen te Brussel gefusilleerd omwille van zijn deelname aan de opstand van de plattelandsbevolking tegen de Franse bezetter.

17 februari 1817

Oprichting van de Gentse universiteit door koning Willem I der Nederlanden.

18 februari 1574

De watergeuzen veroveren Middelburg op de Spanjaarden, na een belegering van twee jaar.

18 februari 1793

Publicatie in de Gazette Nationale Liégeoise van een proclamatie van generaal Dumouriez « au Peuple Liégeois » die als volgt begint : « Braves Liégeois, peuple digne de la liberté, peuple frère des françois, et bientôt françois vous-mêmes… » De generaal vraagt verder 12 tot 15 000 Luikse vrijwilligers om tegen de Oostenrijkers te vechten. Dumouriez was in 1739 in het Frans-Vlaamse  Kamerijk (Cambrai) geboren.

18 februari 1902

Interpellatie van de Zuid-Vlaamse priester-politicus Jules Lemire in het Franse Parlement ten gunste van het onderwijs van het Vlaams in Zuid-Vlaanderen. Minister Georges Leygues antwoordt weigerachtig.

18 februari 1970

Overlijden van pater Desideer Stracke, jezuïet, doctor in de Germaanse taal- en letterkunde en stichter van het Ruusbroecgenootschap. Hij schreef o.a. Over de bekering en doopsel van koning Chlodovech, alsook veel artikels over de Oud-Nederlandse letterkunde. Zijn opmerkelijke redevoering In de leer bij Jacob van Maerlant is een belijdenis van de Heel-Nederlandse gedachte die ook J.M. Gantois inspireerde (Ons Nederland boven de Zomme).

19 februari 1526

Geboorte in Atrecht van Carolus Clusius (Charles de l’Ecluse), humanist, arts, en botanicus. Op initiatief van Ogier van Busbeke introduceerde hij in Europa de aardappel, de tulp, de hyacint, de anemoon en de paardenkastanje. Hij overleed in op 4 april 1609 in Leiden waar de tuin die zijn naam draagt nog steeds te bezoeken is.

19 februari 1857

Geboorte in Oostende van Julius Mac Leod, hoogleraar plantkunde aan de Rijksuniversiteit Gent en onvermoeibaar strijder voor de vernederlandsing van het onderwijs in Vlaanderen.

19 februari 1887

Overlijden in Ingelheim am Rhein van de Nederlandse auteur Eduard Douwes Dekker, bekend onder zijn pseudoniem Multatuli. De eerste keer dat hij dit gebruikt, is in 1859 in De Dageraad, een tijdschrift van vrijdenkers. Zijn bekendste werk is Max Havelaar, een striemende aanklacht tegen het Nederlands koloniaal beleid in Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. In 1859 schreef Douwes Dekker dit werk in enkele dagen tijd in Brussel. In juni 2002 werd Max Havelaar door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde uitgeroepen tot het belangrijkste Nederlandstalig letterkundige werk aller tijden.

Vier dagen na zijn dood werd Multatuli als eerste Nederlander gecremeerd, in het crematorium te Gotha. De urne met de as van Edward Douwes Dekker  bevindt zich in een monument voor Multatuli op de begraafplaats Westerveld te Driehuis.

20 februari 1810

Executie door de Fransen van de Tiroolse nationale held en verzetstrijder Andreas Hofer in het Italiaanse Mantua.

21 februari 1578

Farnèse begint met het beleg van Zichem in Vlaams-Brabant dat op bevel van landvoogd Don Juan ongenadig word voortgezet. Na de inname wordt de stad volledig geplunderd en de soldaten van het garnizoen worden in de Demer verdronken.

21 februari 1758

De Schelde is van Antwerpen tot Kruibeke bevroren en dit gedurende 22 dagen.

21 februari 1904

Geboorte in Peer van Armand Preudhomme, componist van meer dan 250 volksliederen zoals "Kempenland" en "Voor Outer en Heerd". Hij overlijdt te  Brasschaat op 7 februari 1986.

21 februari 1916

Begin van de slag bij Verdun tijdens de Eerste Wereldoorlog.

21 februari 1926

Geboorte in Amsterdam van de Nederlandse dichter  Hans Andreus, pseudoniem van Johan Wilhelm van der Zant.  Andreus, die in 1977 overleed, was een van de meest veelzijdige dichters van zijn generatie. Hij werd veelvuldig geëerd, o.m. tweemaal met de Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam, de Jeugdboekenprijs 1958, het “Kinderboek van het jaar” 1969 voor Meester Pompelmoes en de mompelpoes, de Jan Campert-prijs voor poëzie 1970, de Constantijn Huygens-prijs 1971 enz.

22 februari 1071

Eerste slag bij Kassel (Frans-Vlaanderen). De Vlaamse graaf Robrecht de Fries verslaat de Franse koning Filips I en wordt graaf van Vlaanderen. Uit dankbaarheid sticht hij de collegiale kerk van Kassel alsook de abdij van Waten.

22 februari 1796

Geboorte in Gent van de wiskundige en sterrenkundige Adolphe Quételet (1796-1874). Hij was de eerste directeur van het observatorium van Brussel. Quételet is  ook de vader van de sociale statistiek en de uitvinder van de Queteletindex, later body-mass index of BMI genoemd, een vergelijkende  index om het (over)gewicht van een mens te meten.

23 februari 1944

In Beacon (Florida) overlijden van Leo Baekeland, Vlaams-Amerikaanse chemicus, geboren in Sint-Martens-Latem, en uitvinder van o.m. de kunststof bakeliet.

24 februari 1500

In Gent kondigen klokkengeluid en kanonschoten de geboorte aan van een Habsburgse prins, de toekomstige Keizer Karel V.

24 februari 1525

Op het slagveld van Pavia in Italië neemt de Zuid-Vlaamse ridder Charles de Lannoy namens zijn heer keizer Karel V de overgave van de Franse koning Frans I in ontvangst, die hem symbolisch zijn zwaard afstaat alvorens gevangen te worden genomen.

24 februari 1588

Overlijden in Tecklenburg van de Nederlandse arts en humanist Jan Wier, geboren in het Brabantse Grave (1515 of 1516). Wier was een van de allereersten  die protesteerde tegen de heksenvervolgingen en een leven lang onvermoeibaar tegen het obscurantisme streed. Hij geldt als een grondlegger van de psychiatrie en de verdediging van de mensenrechten. Wier beïnvloedde tijdgenoten zoals Michel de Montaigne en latere denkers zoals Sigmund Freud, Karl Marx en Victor Hugo. In 2011 bracht een proefschrift van Vera Hoorens

( KULeuven) Jan Wier weer in de belangstelling. Het verscheen in boekvorm bij Prometheus/Bert Bakker: Een ketterse arts voor de heksen – Jan Wier (1515-1588).

24 februari 1831

In België stelt het Nationaal Congres een voorlopig staatshoofd (regent) aan. De keuze valt op Erasme Surlet de Chokier, gewezen collaborateur met de Franse bezetter.

24 februari 1924

Geboorte in Wakken van Luc Verbeke (1924-2013), stichter in 1947 en bezieler van het Komitee voor Frans-Vlaanderen waarvan hij achtereenvolgend secretaris, voorzitter en erevoorzitter werd. Luc Verbeke is ook een talentvolle dichter en auteur van vele publicaties over Frans-Vlaanderen, onder meer van het boek Vlaanderen in Frankrijk (1970).

25 februari 1212

Johanna van Constantinopel, dochter van Boudewijn graaf van Vlaanderen en keizer van Constantinopel, tekent in Pont-à-Vendin (Wendenbrugge) het zogenaamde "wurgcontract" met Filips II August van Frankrijk, na zijn bemiddeling voor haar huwelijk met Ferrand van Portugal. Hij had haar aan aan deze Portugese prins gekoppeld, in wie hij een gemakkelijk te manipuleren graaf van Vlaanderen zag. Hierbij verkrijgt Frankrijk Sint-Omaars en Ariën (Aire) aan de Leie.

25 februari 1746

De Franse troepen van Lodewijk XIV nemen Brussel in, na een intense beschieting die een groot gedeelte van het oude centrum en de Grote Markt in de as legt.

25 februari 1968

Overlijden in Antwerpen van Camiel Huysmans, geboren als Camiel Hansen, filoloog en socialistische voorman. Voorvechter van de Vlaamse Beweging en van de vernederlandsing van de Rijksuniversiteit Gent. Met de katholiek Frans van Cauwelaert en de liberaal Louis Franck was hij in de jaren ’20 een van “de drie kraaiende hanen”. Huysmans was ook internationaal actief in de diplomatie, o.m. als secretaris van de Tweede Internationale (1905-1922).

26 februari 1986

Evert van Benthem wint voor de tweede keer de Elfstedentocht.

27 februari 1881

Slag van Majuba in Zuid-Afrika: de Britten bezetten de strategische tafelberg Majuba, op de flank van het Boerenleger. De commandant-generaal van de Boeren, Piet Joubert, besluit tot een gedurfde bestorming van de berg en slaagt erin de Britse troepen op de top verpletterend te verslaan. Het militaire evenement baart wereldwijd opzien. De veldslag bij Majuba is de laatste van vier veldslagen tussen Groot-Brittannië en de Boeren van Transvaal gedurende de Eerste Boerenoorlog (1880-1881). De klinkende overwinning die de Boeren behalen, dwingt de Britten om Transvaal zijn onafhankelijkheid terug te geven.

27 februari 1933

In Duitsland brandt de Rijksdag. Rinus van der Lubbe, een Nederlandse communist en anarchist, wordt van brandstichting beschuldigd. Op 10 januari 1934 wordt hij in Leipzig onthoofd en anoniem begraven.

27 februari 1942

De Nederlandse zeestrijdkrachten, onder het bevel van admiraal Karel Doorman, worden zwaar verslagen op de Javazee.

28 februari 1564

"De cauw was so groot vroegh en laete dat den wijn in de gelaesen vervroor".

28 februari 1928

Radio Kootwijk brengt de eerste radiotelefonische verbinding tot stand tussen Nederland en Nederlands-Indië.

28 februari 1944

In Brussel wordt Alexander Galopin (1879-1944) vermoord, directeur van de Nationale Bank van België.

29 februari 1517

In Mechelen, geboorte van de plantenkundige en arts Rembert Dodoens.  Aan hem  danken wij de beschrijving en kennis van vele nieuwe planten. In 1554 publiceert hij zijn beroemde Cruydeboeck met 715 afbeeldingen.  Het systeem van classificatie van de planten in dit boek is een fundamentele vernieuwing voor de botanie van die tijd. Dodoens overlijdt in Leiden op 10 maart 1584.

29 februari 1848

De prins de Ligne, Belgische ambassadeur in Parijs schrijft in een brief:  “Je sais que l’idée dominante chez les hommes du mouvement qui a renversé la monarchie de juillet est la réunion de la Belgique à la France”.

29 februari 1903

Geboorte in Wuustwezel van de volkskundige Karel C. Peeters, auteur van Eigen Aard, hoofdredacteur van het tijdschrift Volkskunde , hoogleraar aan de KULeuven en stadssecretaris van Antwerpen. Bekend is ook zijn werk Soldaten van Napoleon, over de Vlamingen en andere Zuid-Nederlanders die gedwongen werden dienst te doen in het Franse leger. De ruiters van het 3de Jagers te Paard, waarin vele Vlamingen waren ingelijfd,  waren de eerste soldaten die in 1812 Rusland binnenvielen.

Het K.C.Peeters Instituut voor Volkskunde te Antwerpen werd naar hem genoemd.

29 februari 1972

De Nederlandse Tweede Kamer debatteert dertien uur lang over het gratieverzoek van de drie laatste wegens oorlogsmisdaden veroordeelde gevangen Duitsers die nog gevangen zaten in Nederland. Onder zware druk van de publieke opinie wordt hun verzoek tot vrijlating door de Tweede Kamer verworpen. De gevangene Jozef Kotälla zal in de gevangenis van Breda overlijden in 1979. Ferdinand aus der Fünten en Franz Fischer worden pas in 1989 vrijgelaten en overlijden in datzelfde jaar in Duitsland.

Mijn publicaties

Hier, en aan de overkant/deel 2

Kinderen van de beeldenstorm

Cyriel Moeyaert

De saga van Lodewijk

Broekers in waterland

Perspectief 2013

Een erfenis zonder testament

Wintertijd in Frans Vlaanderen

Gebruikerslogin

Voor het samenstellen van deze kalender hebben wij vele oude kranten en tijdschriften geraadpleegd, maar ook eigentijdse literatuur, zoals Liek Mulder e.a., Lexicon geschiedenis Nederland & België (1994), J.C.H.Blom en E.Lamberts red., Geschiedenis van de Nederlanden (1994), Reginald de Schryver e.a. red., Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse beweging (1998), Chris van der Heyden, Grijs Verleden: Nederland en de Tweede Wereldoorlog (editie 2009) enz. enz. Om voor de hand liggende redenen is een gedetailleerde bronvermelding hier niet mogelijk.